Kocopoły – co to znaczy i skąd pochodzi to określenie?

Kocopoły to potoczne określenie na głupoty, bzdury i wypowiedzi pozbawione sensu. Słówko to jest używane w liczbie mnogiej i ma charakter mocno ironiczny. Skąd się jednak wzięło i jak je poprawnie stosować? Zapraszamy do lektury.

Co oznaczają kocopoły?

W mowie potocznej kocopoły oznaczają przede wszystkim treści całkowicie bezużyteczne, nieprawdziwe lub wydumane. Kiedy ktoś mówi rzeczy niemające związku z rzeczywistością albo snuje absurdalne opowieści, można mu zarzucić, że „plecie kocopoły”. Wyraz ten nie występuje w języku literackim ani w publikacjach naukowych, za to świetnie sprawdza się w rozmowach towarzyskich.

W najprostszym ujęciu kocopoły to synonim takich słów jak bzdury, brednie, dyrdymały, banialuki czy trele-morele. W zależności od kontekstu wypowiedź nazwana kocopołami może być odebrana jako nieszkodliwy żart, ale równie dobrze może służyć do zdyskredytowania czyichś poglądów. Znaczenie kryje się więc w intencji mówiącego i relacji między rozmówcami.

Warto pamiętać, że słowo to należy do grupy tzw. pluralia tantum – występuje wyłącznie w liczbie mnogiej. Odmienia się następująco:

• Mianownik: kocopoły,
• Dopełniacz: kocopołów,
• Celownik: kocopołom,
• Biernik: kocopoły,
• Narzędnik: kocopołami,
• Miejscownik: kocopołach.

Prawidłowa znajomość form gramatycznych ułatwia swobodne używanie tego wyrazu, choć w codziennej komunikacji najczęściej spotyka się właśnie mianownik i dopełniacz (np. „nie słuchaj tych kocopołów”).

Kocopoły to wypowiedzi niemające sensu lub nieprawdziwe, którymi nie warto się przejmować; słowo potoczne.

Skąd pochodzi to określenie?

Pochodzenie wyrazu kocopoły nie jest do końca jasne, ale pojawiło się kilka ciekawych hipotez. Jedna z nich odwołuje się do niemieckiego słowa Kotze, oznaczającego rzygowiny. W tym ujęciu kocopoły byłyby więc „wymiocinami słownymi” – czymś nieprzyjemnym i pozbawionym wartości, co ktoś „wyrzuca” z siebie w trakcie mówienia. Analogię tę podpiera fakt, że polszczyzna chętnie zapożyczała kolokwializmy z języka niemieckiego, a przekształcenie brzmienia nie dziwi.

Inny trop prowadzi do regionalnego dania – kacapołów, czyli ziemniaczanych kul gotowanych, serwowanych niegdyś na Podkarpaciu. Potrawa ta została nawet wpisana na listę produktów tradycyjnych województwa podkarpackiego. Być może z czasem nazwa dania uległa zniekształceniu i zaczęła funkcjonować jako obelżywe określenie bredni – od tego, co niekształtne i kleiste, do tego, co bezwartościowe w mowie.

W internetowych dyskusjach lingwistycznych padało też skojarzenie z angielskim codswallop, czyli równie humorystycznym określeniem na dyrdymały. Choć trudno mówić o bezpośrednim zapożyczeniu, podobieństwo brzmieniowe daje do myślenia miłośnikom słownych zagadek. Niewykluczone, że w grę wchodzi wpływ gwar i lokalnych naleciałości, które sprawiły, że pierwotne kosopały (może od „koszałek-opałek”) przeobraziły się w dzisiejsze kocopoły.

Jak używać słowa kocopoły w codziennych rozmowach?

Najczęstsze zastosowanie to zwrot pleść kocopoły, czyli mówić od rzeczy. Poniżej kilka przykładów, które dobrze oddają koloryt tej frazy:

• – Słyszałem, że sąsiedzi kupili wielbłąda. – Nie pleć kocopołów, przecież to niemożliwe.
• Ktoś opowiada niestworzone teorie spiskowe, a znajomy kwituje: „Znowu gadasz kocopoły”.
• – Wczoraj na dachu widziałem pingwina. – Co ty wygadujesz za kocopoły?
• Przyjaciel na wieść o awansie w pracy bez pokrycia: „Przestań, bo mnie tu kocopołami karmisz”.

Oprócz czasownika pleść pojawiają się też gadać, wygadywać, pociskać czy karmić kocopołami. Każda z tych form pasuje do stylu luźnej pogawędki, w której chcemy podkreślić absurdalność czyjejś wypowiedzi. Rzadziej spotyka się użycie w liczbie pojedynczej – kocopoł – choć bywa odnotowywane w slangu środowiskowym; jeden z użytkowników forum przyznał, że w jego pracy mianem „kocopołu” określano skręcanego papierosa, który wyjątkowo śmierdział.

– Ale bangla mnie te diskoparty w Zakopanem. – Co ty za kocopoły pleciesz?

W podobny sposób terminem tym można skomentować także wypowiedzi polityków, dziennikarzy czy celebrytów, gdy ich słowa kompletnie mijają się z prawdą. Nieprzypadkowo jeden z internautów przywołał postać Antoniego Macierewicza, stwierdzając, że jego wypowiedzi to właśnie kocopoły – w znaczeniu kłamstw i zmyśleń. Takie użycie wpisuje się w szerszą tradycję piętnowania manipulacji językiem.

Kocopoły a pokrewne wyrażenia

Choć kocopoły same w sobie są wyraziste, warto znać także ich bliskich krewnych znaczeniowych. Poniższa tabela zestawia najczęstsze określenia bredni wraz z ich zabarwieniem i przykładem użycia:

Wszystkie te wyrazy łączy to, że służą do deprecjonowania cudzych słów, jednak kocopoły mają dodatkowo posmak regionalny i nutkę tajemnicy etymologicznej. Używając ich, można nadać wypowiedzi bardziej osobisty, barwny charakter, odróżniający się od szkolnego „bzdety” czy „głupoty”.

W internetowych dyskusjach pojawiło się też porównanie do wulgarnego pierdołów, co pokazuje, że kocopoły potrafią pełnić funkcję eufemizmu – osłabiają przekaz, ale pozostawiają jego dosadność. Wybór między tymi słowami zależy od audytorium i stopnia zażyłości z rozmówcą.

Jak odróżnić kocopoły od kłamstwa?

Granica między niewinnymi kocopołami a celowym kłamstwem bywa płynna. Najważniejszą różnicą jest intencja – gdy ktoś plecie kocopoły, zwykle robi to nieświadomie, z głupoty lub zamiłowania do konfabulacji, natomiast kłamca zdaje sobie sprawę z nieprawdy i chce kosztem rozmówcy osiągnąć konkretną korzyść. W mowie potocznej jednak oba te światy się przenikają, a złośliwe stwierdzenie „opowiadasz kocopoły” może być odebrane jako zarzut mijania się z prawdą.

W kulturze internetowej kocopoły często pojawiają się w komentarzach pod postami szerzącymi dezinformację – użytkownicy piszą wtedy: „nie karmcie nas kocopołami” lub „to już nie są żadne teorie, tylko zwykłe kocopoły”. Takie użycie trafnie oddaje odczucie przesytu fałszem i bezwartościową treścią. Podkreśla też pewną nonszalancję – kocopoły to coś, czym się nie przejmujemy, ale jednocześnie dajemy do zrozumienia, że nikt rozsądny nie powinien traktować wypowiedzi poważnie.

Zostaw te kocopoły, porozmawiajmy o faktach – usłyszał dziennikarz od swojego rozmówcy, gdy ten poczuł, że w audycji pojawiły się informacje wyssane z palca.

W odróżnieniu od mocno nacechowanych wyzwisk, kocopoły pełnią raczej funkcję humorystycznego wentyla – pozwalają rozładować napięcie i jednocześnie ustawić granicę w dyskusji. Dla wielu osób ten właśnie koloryt sprawia, że słowo mimo swojej rzadkości nie odchodzi do lamusa.